Biyografisine Sığmayan Kadın: Halide Edip Adıvar

Halide Edip Adıvar’ın Hayatı

Halide Edip Adıvar; yazar, gazeteci, siyasetçi, akademisyen, öğretmen ve rütbeli bir asker.

Halide Edip Adıvar, 1884 yılında İstanbul’da Beşiktaş’ta doğar. Babası, Mehmet Edip Bey, annesi Fatma Berifem Hanım’dır. Annesini küçük yaşta veremden kaybeder. İlköğrenimini evde özel dersler alarak tamamlar. 1901’de Üsküdar Amerikan Kız Koleji’nden mezun olur. Mezun olduğu yıl, kolejin matematik öğretmeni Salih Zeki Bey ile evlenir. 1903 yılında ilk oğlu Ayetullah, bundan on altı ay sonra ise ikinci oğlu Hasan Hikmetullah Togo dünyaya gelir. İstanbul işgale uğrayınca, eşiyle birlikte 1920 yılında Anadolu’ya geçer. Kurtuluş Savaşı’na katılır. Cumhuriyetin ilanından sonra, Halk Partisi’yle ihtilafa düştüğünden, eşiyle Avrupa’ya göç eder. 1939 yılında Atatürk’ün ölümünden sonra, yurda döner. 1940-50 ve 1954-64 yılları arasında İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi’nde İngiliz Dili ve Edebiyatı Bölümünde derslere girer. 1950-54 döneminde Demokrat Parti listesinden İzmir Milletvekili seçilir. Halide Edip Adıvar, 1908-19 arasında Tanin gazetesi ile Musavver Muhit, Şehbal, Resimli Kitap, Büyük Mecmua ve Resimli Roman dergilerinde Halide Salih imzasıyla yazılar, romanlar, hikayeler yazar. Sonra asıl adıyla çeşitli gazete ve dergilerde görünür. 1942’de Sinekli Bakkal ile CHP Roman Mükafatı’nı kazanır. 9 Ocak 1964 tarihinde ise Cerrahpaşa Hastanesi’nde hayata veda eder.

Halide Edip Adıvar‘ın hayatı ile ilgili belgesel izlemek isterseniz buyrun. Benim yukarıda yazdıklarımdan çok başka detaylar var belgeselde:

Halide Edip Adıvar‘ın hayatını anlatan muhteşem bir kitap okumak isterseniz de İpek Çalışlar‘ın “Halide Edib – Biyografisine Sığmayan Kadınisimli kitabını öneririm. Kitap; Halide Edip Adıvar ile ilgili bugüne kadar ortaya çıkmamış pek çok arşiv belgesi, mektup ve tanıklıklara yer veriyor. Okuyabileceğiniz en detaylı biyografilerden biri.

“Her an attan düşebilirdim. Hayır, insan vücudu dediğimiz et ve kemik külçesine yenilmeyecektim. Attan düşsem bile, karar vermiştim, sessiz sedasız düşecektim. Düştüğümü kimsecikler duymamalıydı.” s.206, Halide Edib – Biyografisine Sığmayan Kadın

Halide Edip Adıvar’ın Eserleri:

Halide Edip Adıvar; meşrutiyet ve cumhuriyet dönemi Türk edebiyatının en çok eser veren yazarlarından biri. Gerçekçi-roman geleneğinin öncülerinden kabul edilen yazarın adının “Edip” olması da yazarlığından, edebiyat eserleri vermesinden geliyor. Halide Edip Adıvar’ın eserleri:

Roman: Seviye Talip (1909), Heyula (1909), Raik’in Annesi (1910), Handan (1912), Yeni Turan (1912), Son Eseri (1912), Mev’ud Hüküm (1918), Ateşten Gömlek (1922), Kalp Ağrısı (1924), Vurun Kahpeye (1926), Zeyno’nun Oğlu (1928), Sinekli Bakkal (1936), Yolpalas Cinayeti (1937), Tatarcık (1939), Sonsuz Panayır (1946), Döner Ayna (1954), Akile Hanım Sokağı (1958), Kerim Ustanın Oğlu (1958), Sevda Sokağı Komedyası (1959), Çaresaz (1961), Hayat Parçaları (1963).

Hikaye: Harap Mabetler (1911), Dağa Çıkan Kurt (1922).

Oyun: Kenan Çobanları (1916), Maske ve Ruh (1945).

Deneme/İnceleme/Eleştiri: Talim ve Terbiye (1911), Türkiye Batı’ya Bakıyor (İngilizce, 1930), Türkiye’de Doğu-Batı Çatışması (İngilizce, 1935), Hindistan’ın İçinde (1937), İngiliz Edebiyatı Tarihi (3 cilt, 1940-1949), Edebiyatta Tercümenin Rolü (1944), Türkiye’de Şark-Garp ve Amerikan Tesisleri (1955), Abdulhak Adıvar (1956).

Günce/Anı/Gezi: Türk’ün Ateşle İmtihanı (1962), Mor Salkımlı Ev (1963).

Fıkra/Makale/Anlatı: İzmir’den Bursa’ya (Yakup Kadri, Falih Rıfkı ve Mehmet Asım Us ile birlikte, 1922).

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir