Yeni Başlayanlar İçin Yaratıcı Yazarlık

Bu aralar sürekli Zümrüt Bıyıklıoğlu tarafından yazılan “Yeni Başlayanlar İçin Yaratıcı Yazarlık” isimli kitabı okuyorum. Kitap; yazı yazmakla ilgilenen herkesin işine yarayabilecek teknik bilgiler ile pratik alıştırma önerileri içeriyor. Kurmaca metinde karakter çeşitleri ve karakter yaratımı, karakterlerin hikayeye katkısı, kahramanı okuyucuya tanıtmak, kahraman ve olay ilişkisi, hikayede çatışma yaratma, çatışma kuralları, bilimkurgu edebiyatı, hikayede olay örgüsü (kurgu-örüntü), kurgu çeşitleri, anlatım teknikleri (betimleme-portre, diyalog, iç monolog, bilinç akışı, leitmotiv-yinelem, mektup, günlük, otobiyografi, geriye dönüş flash-back), montaj tekniği ve sık yapılan hatalara odaklanıyor. Yazmakla ilgilenen herkesin incelemesi gereken bir eser olmuş. Kitapta altınız çizdiğim kısımlardan bazılarını aşağıya sıraladım. Umarım işinize yarar.

yaratici yazarlik - Yeni Başlayanlar İçin Yaratıcı Yazarlık

“Yeni Başlayanlar İçin Yaratıcı Yazarlık” Kitabından Alıntılar:

  • “Kurmaca bir metinde en önemli öğe kuşkusuz kahramandır.” (…) “İyi yaratılmış bir kahraman, hayal dünyamızdan kanlı canlı bir varlıkmışcasına çıkar, öyküyü omuzlar ve kendimizi akışına bıraktığımız muhteşem bir yolculukta bize yol arkadaşı olur.” s.15
  • “Yaratacağınız kişi ne kadar özgün olursa öykü de o kadar sıradışı olur.” s.16
  • “Bir hikayede tek bir ana kahraman var ise ona protagonist nedir. Onu engelleyen, amacına ulaşmasını imkansız hale getirmeye çalışan, başarısızlığı için uğraşan düşmanı da antagonist adını alır”. s.17 “Kahramanı geliştiren, bilgelik kazanmasını sağlayan, onu kahraman yapan aslında antagonisttir.” s.18 “Çatışmada kahramanın antagonistiyle uzlaşmaya varması gerekir. Birinden biri kesin bir zafere ulaşmadan çatışkı bitemez. Öykü, çatışmanın çözülmesiyle sona erer.” s.50
  • “Protagonist, kurmaca metnin kalbi olmasına rağmen yine de gerçek hayatta var olan bir karakter kadar gerçek olamaz.” s.18
  • “Romanda genellikle ana karakter yuvarlak, değişken, olgunlaşan bir bireydir; yan karakter ise düzdür.” s.19
  • “Başkahramanınızın yanına yaratacağınız yan karakterlerin sayısı tamamen anlatmak istediğiniz hikayeye bağlıdır, en başta buna karar vererek yola çıkmak sizi gereksiz yere yaratılmış karakterlere diyalog yazmaktan kurtarır.” s.37
  • “Karakterinizin seçimleri inandırıcı değilse çatışma önemini yitirir; okuyucu da kahramanınızı sıkıcı bulur. O yüzden insan psikolojisini iyi bilmek, yarattığınız çatışmadan başarıyla çıkmanızı sağlar; kahramanınızı gerçek kılar. Tüm yazarlar genç meslektaşlarına bolca okumayı salık verir. Çünkü iyi yazılmış kitaplarda gerçek yaşamda tanışamayacağınız kadar çok, farklı kişilerle ve davranışlarla karşılaşır, öğrenirsiniz.” s. 42
  • “İç çatışması genellikle psikolojik romanların konusudur. Ancak tüm romanın konusu olmasa da derin kahramanlar maceralarında karar anlarında iç çatışma yaşayabilirler.” s.48
  • “Bir romanda birden fazla çatışma olabilir, ancak ana olay örgüsünün yaslandığı bir çatışma vardır ki buna ana çatışma denir, tüm öykünün konusunu ve ana fikrini verir.” s.54
  • “En etkileyici çatışmalar haklı ile haklı olan arasında olandır. Antagoniste en az protagoniste verdiğiniz kadar haklı gerekçeler verirseniz bu savaş, okuyucuda kararsızlık yaratır.” s.54
  • “Romanlar sadece bir öykü anlatmakla kalmaz; yazıldıkları dönemin toplum yapısına, insanına, siyasi ve politik olaylarına, ahlaki anlayışına da ışık tutarlar.” s.59
  • “Yazar her zaman dünya tarihine, yaşanmış geçmişe sadık kalmak zorunda değildir. Yepyeni gerçeklikleri, kurmaca toplumlar yaratabilir; var olmayan mekanlarda kahramanlarını maceralara sürükleyebilir. Bu tür öykülerde tutarlılık çok önemlidir. Yazar, kurallarını kendisi koyduğu bir dünya yaratır, ancak bu kurallara sadık kalmalı, ters düşmemelidir. Yoksa okuyucu, yazılanları inandırıcı bulmaz.” s.59
  • “Hikaye yarattığınız karakterlerin, bir zaman ve bir çevrede, başlarına gelen olaylar dizisidir (olay örgüsü-kurgu-örüntü).” s.77
  • “Öncelikle okur merak etmeli, bir sorunun peşinden yazarı takip etmeli, kahramanı kollamalıdır. Bu da romanın daha ilk başında verilmelidir. İlk üç sayfada okuyucu bir gizeme kapılırsa okumaya devam eder, bu da kurgunun ilk aşamasının başarıyla tamamlanmış olduğu anlamına gelir.” s.77-78
  • “İkinci olarak gerilim yaratmalısınız. Olayla ardı ardına gelişirken, çözülmeye başlayan gizemin yerini gerilime bırakması gerekir. Bu bölüm aynı zamanda okuyucunun kahramanla tanışması ve onun, olayların bir tehlikeyi haber verdiğini anlaması için yazılmış gelişme bölümüdür.” s.79
  • “Son olarak final kısmı gelir ki burada okuyucuyu bir süpriz beklemelidir.” s.79
  • “… anlatma-gösterme kuralı, kurmaca metin yazarlarının en çok üzerinde durduğu konulardan biridir. Yazar adaylarına, olayları özet geçmektense yaşatması gerektiği söylenir.” s.95
  • “İyi sanat için çok iyi bir gözlem ve taklit yeteneği gerekir.” s.96

Kaynak: Zümrüt Bıyıklıoğlu, Yeni Başlayanlar İçin Yaratıcı Yazarlık, Esenkitap, 2015, İstanbul.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir